Koszmar sowieckich wywózek, strach i brutalna napaść Armii Czerwonej sprzed lat. O tych tragicznych wydarzeniach Zamość nigdy nie zapomni.
17 września 1939 roku zapisał się w historii Polski jako dzień zdradzieckiego ciosu w plecy, kiedy Armia Czerwona, realizując tajne porozumienia paktu Ribbentrop-Mołotow, przekroczyła wschodnią granicę Rzeczypospolitej. Dla Zamościa i całej Zamojszczyzny ten moment miał jednak wyjątkowo dramatyczny, specyficzny i chaotyczny przebieg, ponieważ region ten znalazł się w samym oku cyklonu dwufrontowej wojny.
Wokół Zamościa w połowie września 1939 roku koncentrowały się potężne siły polskie, w tym cofające się oddziały Armii „Kraków” i Armii „Lublin”, które planowały uczynić z Zamojszczyzny bastion obronny i punkt zborny przed ostatecznym wycofaniem się w stronę tak zwanego Przedmościa Rumuńskiego. Właśnie 17 września pułkownik Jan Bratro wraz ze swoim sztabem gorączkowo analizował ruchy wojsk niemieckich i opracowywał śmiały plan uderzenia, mający na celu odbicie Zamościa, w którym stacjonowały już awangardy niemieckiej 4. Dywizji Lekkiej. Przez miasto i okoliczne szosy przetaczały się dziesiątki tysięcy uchodźców cywilnych oraz rozbitych kolumn wojskowych, a nad całą Zamojszczyzną unosił się dym po zaciętych niemieckich bombardowaniach, które kilkanaście dni wcześniej obróciły w ruinę część budynków mieszkalnych i zabiły setki bezbronnych mieszkańców.
Wiadomość o tym, że, 17 września ponad pół miliona sowieckich żołnierzy przekroczyło granicę, całkowicie pokrzyżowała polskie plany operacyjne na Zamojszczyźnie. Region zamiast bezpiecznym zapleczem, stał się śmiertelną pułapką. Rozpoczęła się tragiczna, dwufrontowa bitwa pod Tomaszowem Lubelskim, gdzie polscy żołnierze, jeszcze nie w pełni świadomi skali sowieckiej inwazji ze wschodu, krwawili w kleszczach Wehrmachtu. Kilka dni po 17 września, w wyniku ustaleń o linii demarkacyjnej, Niemcy czasowo wycofali się z Zamościa, a miasto na kilkanaście dni, pod koniec września, dostało się pod brutalną okupację sowiecką.
To właśnie wtedy, na mocy wydarzeń zapoczątkowanych 17 września, w Zamościu wprowadzono stan wojenny według czasu moskiewskiego, rozpoczęły się pierwsze aresztowania polskich urzędników, policjantów i inteligentów oraz plądrowanie renesansowego grodu przez Armię Czerwoną, co dla wielu mieszkańców stało się początkiem tragicznej drogi do łagrów i na nieludzką ziemię
Program dzisiejszych uroczystości w Zamościu:
12:00 - Czytanie fragmentów „Dziennika z lat okupacji Zamojszczyzny” dra Zygmunta Klukowskiego (Rotunda Zamojska)
18:00 - Msza Święta w intencji Ojczyzny (Katedra Zamojska)
19:00 - Uroczystość patriotyczna i złożenie wieńców (Rotunda Zamojska)
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.