Prezydent Zamościa zaskoczony kontrowersjami

Ale cofnijmy się do czasów, kiedy żyła.

I warunków, w jakich działała.

Większość z nas zapewne pamięta z lekcji historii, że wiek XIX był czasem gwałtownego rozwoju przemysłu. Kiedyś nazywano to industralizmem.

W miastach powstawały liczne fabryki, przędzalnie, szwalnie, rozwijały się kopalnie. Robotnicy, często biedni ludzie ze wsi szukający lepszego życia w miastach, pracowali w niezwykle trudnych warunkach. Dzień pracy trwał nawet 12-16 godzin, płace były wręcz głodowe, nikt nie dbał o zapewnienie godnych i bezpiecznych warunków pracy, a kobiety i dzieci zarabiały połowę tego co mężczyźni.

Właściciele fabryk dążyli przede wszystkim do maksymalizacji zysków, często kosztem zdrowia i życia pracowników. Ludzi traktowano czesto jak zwierzęta a dzieci zmuszano do pracy. Kilkuletnie kominiarczyki, które były spuszczane do kominów aby je czyścić. Te dzieci dożywały do kilkunastu lat.

Z czasem robotnicy zaczęli dostrzegać niesprawiedliwość. Niskie wynagrodzenia nie wystarczały na utrzymanie rodziny, a brak zabezpieczeń socjalnych, częste choroby czy wypadki oznaczały skrajną biedę. Dlatego ludzie zaczęli organizować się w związki zawodowe i podejmować strajki. Domagali się skrócenia dnia pracy, wyższych płac oraz poprawy warunków bezpieczeństwa. Strajki były często bardzo brutalnie tłumione. Polecam Państwu krótki film dokumentalny "Strajk przędzarek".

To film nagrany w Żyrardowie w przędzalni, która w XIX wieku zatrudniała ponad 9 tys. ludzi. Polecam też zwiedzić to miejsce… robi wrażenie. Bylem tam w zeszłym roku.

I właśnie w takich warunkach społeczno-ekonomicznych narodziły się partie i ruchy robotnicze jako odpowiedź na totalny wyzysk.

Jedną z ważnych postaci ruchu robotniczego była właśnie ona. Uważała, że robotnicy powinni wspólnie walczyć o swoje prawa poprzez masowe strajki i solidarność międzynarodową. Krytykowała wyzysk kapitalistyczny i dążyła do stworzenia społeczeństwa bardziej sprawiedliwego, opartego na równości i wspólnej własności środków produkcji. Działalność Róży Luksemburg miała duży wpływ na rozwój idei socjalistycznych w Europie. A jej analizy kapitalizmu czy krytyka militaryzmu i imperializmu przez wieki były – i dalej są - przedmiotem debat naukowych.

Urodzona w Zamościu Róża Luksemburg była jedna z najważniejszych postaci międzynarodowego ruchu robotniczego przełomu XIX i XX wieku. Walczyła o prawa pracownicze, sprawiedliwość społeczną, demokrację i pokój. Sprzeciwiała się imperializmowi, walczyła z nacjonalizmem i wojną. I zapłaciła za to najwyższą cenę… życiem.

Drodzy Państwo, nie sądziłem, że umieszczenie tablicy z informacją o jej urodzeniu w Zamościu – a to jest przecież fakt - wzbudzi tyle kontrowersji. Niestety, mam wrażenie, że tak jakby celowo podsycanej.

Róża Luksemburg urodziła się w Zamościu – i właśnie ten fakt miasto chce dziś podkreślić.

To stąd w świat wyruszyła kobieta, o której uczą się studenci na różnych kontynentach. Była wybitną ekonomistką, pierwszą kobietą, która obroniła doktorat na Uniwersytecie w Zurychu.

Dla wielu osób z zagranicy Zamość jest ważnym miejscem właśnie dlatego, że tu przyszła na świat tak znana postać.

Wielu turystów przyjeżdża, żeby zobaczyć miasto jej narodzin: Zamość. Składają kwiaty, pytają o jej dom, szukają informacji. Takie informacje przekazują nam nasi nasi przewodnicy, którzy maja najwiekszy kontakt z turystami odwiedzającymi nasze miasto.

Róża Luksemburg jest znana na całym świecie, a my mamy się wstydzić jej pochodzenia?

I, wbrew temu, co dziś próbują wmawiać niektórzy politycy, Róża Luksemburg nie była komunistką w znaczeniu późniejszych systemów totalitarnych.

Upamiętnienie jej w Zamościu nie jest żadną promocją totalitaryzmu. To przypomnienie, że nasze miasto jest miejscem narodzin osoby znanej na całym świecie. To część historii Zamościa. I nie ma powodu się jej wstydzić.

Historia nie jest czarno-biała, jak ją próbują niektórzy rysować.

Dla jednych Róża Luksemburg jest symbolem walki o prawa robotników i sprawiedliwość społeczną. Innym kojarzy się z ruchem komunistycznym i rewolucją, która przyniosła wiele tragedii. Dla mnie Róża Luksemburg, jest Zamościanką, która – jak wiele innych postaci - powinna rozsławiać nasze miasto w świecie.

Jeżeli turyści ze świata chcą przyjechać, by zobaczyć miasto, gdzie na świat przyszła Róża Luksemburg, to dlaczego mamy udawać, że jej nie znamy?…

Daleko mi od politykowania, z każdym ugrupowaniem staram się rozmawiać i kazdego staram się zrozumieć ale ostatnio odnoszę wrażenie, że niektórym środowiskom – wbrew ich zapewnieniom - nie zawsze chodzi o dobro miasta

I jeszcze jedno. Żeby uciąć wszelkie spekulacje.

5 marca nikt nie zamierzał umieszczać tablicy na kamienicy przy ul. Staszica. Bowiem miasto otrzymało blisko 2 mln zł dofinansowania na renowację kamienic i podcieni właśnie przy Staszica. I niebawem staną tam rusztowania.

Tablica informująca o tym, że Róża Luksemburg urodziła się w Zamościu, będzie odsłonięta na symbolicznych sztalugach w Sali Consulatus ratusza podczas konferencji „Wolność jest zawsze wolnością dla myślących inaczej”.

Pozdrawiam i życzę Wszystkim, bez wyjątku udanej niedzieli - napisał Rafał Zwolak.