Historia Katedry Zamojskiej zaczęła się w 1587 roku, kiedy założyciel miasta, kanclerz i hetman wielki koronny Jan Zamoyski, postanowił wznieść wotum dziękczynne za swoje liczne, niepokonane dotąd kampanie wojenne. Projekt powierzył swojemu nadwornemu architektowi, Włochowi Bernardowi Morando, który stworzył prawdziwą perłę renesansu. Wyjątkowość świątyni kryje się w samej jej bryle i symbolice – kościół jest dokładnie piętnastokrotnym pomniejszeniem dawnego Zamościa, zachowującym jego idealne proporcje. Nawet wezwanie Zmartwychwstania Pańskiego i św. Tomasza Apostoła nie było przypadkowe, ponieważ hetman swoje najważniejsze zwycięstwa odnosił w niedzielę, a patrona wybrał ze względu na jego dążenie do prawdy drogą rozumu.
Wnętrze katedry skrywa fascynujące detale, które do dziś pobudzają wyobraźnię. Wysoką nawę główną zdobi rzeźbione belkowanie z 85 rozetami, a według lokalnej legendy kamieniarz założył się, że żadnego wzoru nie powtórzy, lecz gdy przegrał zakład, w szale rozbił identyczną rzeźbę. Prawdziwym paradoksem jest także miejsce spoczynku samego fundatora. Choć kościół miał być rodzinnym mauzoleum i „Wawel Zamoyskich”, kanclerz nakrył swój grób niezwykle skromną płytą w posadzce, co było echem jego młodzieńczego wychowania w szkołach kalwińskich. Obok niego w podziemnych kryptach spoczęli kolejni ordynaci, a najprawdopodobniej także sam twórca miasta Bernardo Morando. Choć pierwsze nabożeństwa odprawiano w niewykończonych jeszcze murach już w 1600 roku, na uroczyste poświęcenie świątyni trzeba było czekać niemal pół wieku od wbicia pierwszej łopaty.
Dokładnie 389 lat temu, 18 listopada 1637 roku, przy licznym zjeździe duchowieństwa i szlachty, ówczesną kolegiatę konsekrował biskup wołoski Jan Chrzciciel Zamoyski. Wydarzenie miało szczególny, niemal symboliczny wymiar, ponieważ odbyło się zaledwie dwa miesiące przed śmiercią II ordynata, pobożnego Tomasza Zamoyskiego, dla którego ukończenie dzieła ojca było sprawą honoru. Przez kolejne stulecia świątynia była świadkiem najważniejszych chwil w dziejach miasta, od zaprzysiężeń kolejnych ordynatów po wizyty polskich królów, choć w XIX wieku zaborcy próbowali zatrzeć jej polski, triumfalny charakter, przebudowując ją w ramach modernizacji twierdzy. Dawną, historyczną świetność odzyskała dopiero podczas prac konserwatorskich w latach 2010–2012, będąc już od 1992 roku pełnoprawną katedrą.
W najbliższą środę (18 listopada) Katedra Zamojska uroczyście uczci 389. rocznicę tamtych wydarzeń. Obchody zainauguruje msza święta o godzinie 18:00, która zostanie odprawiona w intencji fundatorów, dobrodziejów oraz darczyńców świątyni. Bezpośrednio po nabożeństwie uczestnicy uroczystości zejdą do katedralnych krypt, aby złożyć kwiaty w miejscu wiecznego spoczynku zasłużonych dla miasta i świątyni postaci. Dalsza część wieczoru przeniesie się do pobliskiej Infułatki, gdzie o godzinie 18:50 rozpocznie się okolicznościowa prelekcja ks. Konrada Bulaka, poświęcona pamięci ks. kanonika Franciszka Zawiszy w 50-tą rocznicę jego śmierci.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.