Wstał z grobu w samym sercu Zamościa!

Obraz jest na co dzień eksponowany wewnątrz zamojskiej katedry, w Kaplicy Ukrzyżowania, vis-à-vis ołtarza. Jest namalowany olejno na płótnie, powstał na przełomie XIX i XX w. Przed błogosławiącym św. Stanisławem ukazanym frontalnie do widza, klęczy Piotrowin. Postać św. Stanisława została ujęta w ¾ postaci, z kolei Piotrowin w ½ postaci. Piotrowin właśnie wyszedł z grobu, wskutek wskrzeszenia przez świętego Stanisława. Święty ubrany jest w pontyfikalne szaty biskupie – czarną sutannę, białą komżę, oraz jasnoczerwony ornat z białym paliuszem na szyi. Lewym przedramieniem podtrzymuje pastorał. W lewej dłoni trzyma granatową księgę ze złotym krzyżem. Prawą ręką błogosławi. Jego głowę zdobi mitra.

 

Akcja obrazu dzieje się na współczesnym na owe czasy cmentarzu. W tle widać krzyże nagrobne oraz mur z epitafiami. Piotrowin, został odwrócony plecami do widza, jego twarz ukazana została z profilu. W porównaniu do twarzy Stanisława, jego karnacja jest lekko śniada. Jest elegancko ubrany, w niebieską szatę, jego głowę zdobi pasiasta chusta na wzór wschodni. W lewym dolnym narożniku obrazu znajduje się sygnatura, która nawet po zakończonych pracach, pozostaje nieczytelna.

 

- W polskiej sztuce nowożytnej bardzo popularne stało się ukazywanie postaci w historycznych lub biblijnych strojach z epoki sarmackiej (żupany, kontusze), które były silnie inspirowane modą wschodnią (perską, turecką). Dodatkowo, ze względu na bliskie kontakty Zamościa i Ordynacji Zamojskiej ze Wschodem (handel, wpływy ormiańskie, greckie), motywy orientalne były tam naturalnym elementem kultury wizualnej - wyjaśnia Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków. 

 

Dzieło przedstawia jedną z najbardziej znanych polskich legend hagiograficznych. To cud wskrzeszenia rycerza Piotra Strzemieńczyka (Piotrowina) przez biskupa Stanisława ze Szczepanowa. Cud ten, według tradycji, miał miejsce w miejscowości Piotrawin nad Wisłą, gdzie św. Stanisław nakazał zmarłemu powstać z grobu, aby ten poświadczył przed sądem królewskim prawdę o legalnym zakupie ziemi przez biskupa:

 

- Obraz był pokryty warstwą zabrudzeń oraz pociemniałego werniksu. W najgorszym stanie była dolna część obrazu tuż powyżej ramy - pofalowane płótno z wykruszonym gruntem i warstwą malarską. Z tego też względu wymagał bezzwłocznej interwencji konserwatorskiej. Założeniem prac było zahamowanie procesów destrukcji, polepszenie kondycji technicznej oraz przywrócenie walorów estetycznych przedstawienia. Oprócz obrazu została również odnowiona rama - podsumowuje konserwator. 

 

Obraz św. Stanisław z Piotrowinem to kolejny zabytek ruchomy, przekazany z inicjatywy Parafii katedralnej do pracowni konserwatorskiej. Prace konserwatorskie i restauratorskie przy obrazie zostały dofinansowane w roku 2026 z budżetu Wojewody Lubelskiego, którego dysponentem jest Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków.